Lingotto: een prachtige foto van station Sloterdijk en omgeving stond afgelopen maandag in het Parool. Een hulpeloze verzameling kantoorkolossen. Maar niet alleen de foto was zeer treffend, de tekst van de redactie was dat zeker ook. Het artikel geeft de problematiek in al z’n eenvoud goed weer en nog veel belangrijker; het trekt de problematiek -terecht- breder. Immers, het zijn niet alleen de eigenaren en wellicht de gemeente die er mee in hun maag zitten, ook de pensioengerechtigden van de pensioenfondsen die geïnvesteerd hebben in de kantoren zitten straks met de gebakken peren. Want het is uiteindelijk heel simpel; geen rendement, geen pensioen!
Hier de mooie foto van Sloterdijk van Peter Elenbaas: http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/photoalbum/detail/2817540/296874/0/Amsterdam-Onbewolkt.dhtml
Hieronder het integrale artikel uit het Parool van 29 augustus
Een internationaal pensioengat bij station Sloterdijk
De makelaar die op het leegstaande kantoorgebouw van KPN in Sloterdijk de slogan IAMTHEDAM.NL heeft laten aanbrengen, kan een mooi gevoel voor ironie niet worden ontzegd. Het uitbundig vormgegeven voormalige Telecom House staat symbool voor een zeer netelig en kostbaar probleem: de enorme leegstand van kantoren, niet alleen in Amsterdam, maar in het hele land. In de periode van 2001 tot 2009 werd in Nederland zeven miljoen vierkante meter kantoorruimte gebouwd, terwijl in die periode de vraag met een miljoen vierkante meter toenam. Er is dus het afgelopen decennium, zeggen ingewijden, in feite louter gebouwd voor de leegstand. Tegenover elke vierkante meter nieuwbouw die werd verhuurd, stond een vierkante meter die elders leeg kwam te staan.
Het kantorengebied Sloterdijk is daarvan een schrijnend voorbeeld. Nog geen vijftien jaar geleden prezen de stedelijke overheid en de projectontwikkelaars het gebied aan als het paradijs van de toekomst. En vandaag de dag wil men er nog niet dood gevonden worden, zei wethouder Maarten van Poelgeest niet zo lang geleden.
Amsterdam heeft een overschot van twintig procent aan kantoorruimte, ofwel: één op de vijf kantoorpanden staat leeg (er zijn zelfs panden bij die nooit verhuurd zijn geweest). In Sloterdijk wordt op dit moment (of op korte termijn) driehonderdduizend vierkante meter kantoorruimte niet benut, dertig procent van de totale ruimte. Bij een gemiddelde waarde van 2500 tot drieduizend euro per vierkante meter is dat 750 tot 900 miljoen niet-renderend kapitaal. En het zijn niet uitsluitend ‘de kapitalisten’ die daardoor worden getroffen, maar ook institutionele beleggers als pensioenfondsen. Deze foto verbeeldt in die zin een collectief pensioengat. (Het gaat dan niet alleen om ‘onze’ pensioenen, want dertig tot veertig procent van ‘Sloterdijk’ is van buitenlandse beleggers).
KPN kwam in Telecom House wat te ruim in het jasje te zitten en betrok een kleiner nieuwbouwpand, nog geen honderd meter verderop. Maar het bedrijf liet wel dertigduizend vierkante meter leegstand achter. Uitgever Reed Elsevier beschikt in Sloterdijk nu over 35.000 m
2, maar wil terug naar de helft daarvan. De sociale-uitkeringsinstantie UWV wil tienduizend vierkante meter. En als klap op de vuurpijl verruilt de accountantsfirma Deloitte de Crystal Tower in Sloterdijk (dertigduizend vierkante meter) voor nieuwbouw aan de Zuidas, samen met het advocatenkantoor AKD.
De verhuizing van Deloitte (afgekeken van branchegenoten KPMG en PWC, die de constructie eerder toepasten) is bij uitstek een voorbeeld van verplaatsing van het probleem van de leegstand van het ene naar het andere kantorengebied. De Zuidas lijkt wel Sloterdijk
revisited: vestiging in het gebied wordt nu zeer gestimuleerd door de stedelijke overheid en de projectontwikkelaars. Die kunnen er, samen met Deloitte, stevig aan verdienen. De gemeente door de grondverkoop (52 miljoen in dit geval), de projectontwikkelaar door de bouw en de uiteindelijke verkoop aan beleggers, en de huurder door te delen in de winst die de projectontwikkelaar bij verkoop maakt (de zogeheten beleggingswinst), hetzij door vrijstelling van (een deel van) de huur voor een bepaalde periode, hetzij door een bedrag in contanten. Want voor de uiteindelijke koper van het pand is een langlopend contract met een betrouwbare huurder natuurlijk cruciaal.
Een ander voorbeeld daarvan is het belastingkantoor in Sloterdijk, een gebouw van veertigduizend vierkante meter, met de bijnaam Het Boek. Dat wisselde in september 2009 van eigenaar voor 86,5 miljoen. Er zat toen een huurcontract op tot juli 2014. In augustus 2010 verkocht de nieuwe eigenaar, PingProperties, Het Boek door aan de Duitse belegger Real IS, nadat een nieuw langlopend huurcontract met de Rijksgebouwendienst) was gesloten, naar verluidt voor vijftien jaar.
PingProperties blijft echter de beheerder van het gebouw ‘vanwege de goede relatie met de Rijksgebouwendienst en de brede contacten die PingProperties met de Staat der Nederlanden onderhoudt’.
(Bron: Parool, 29 augustus 2011)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten