11-12-15 - Dag leegstandverordening

Lingotto: vorige week liet de Amsterdamse wethouder Maarten van Poelgeest weten twijfels te hebben over de toepasbaarheid van de leegstandsverordening. Hij schuift de regeling nog niet volledig van de baan, maar het lijkt een opmaat om er over niet al te lange tijd afscheid van te nemen. Dat lijkt ons een prima idee, de gemeente kan haar tijd en energie veel beter stoppen in beloningsmaatregelen in plaats van strafmaatregelen. Belonen voor transformatie of sloop leidt tot verandering, terwijl strafmaatregelen leiden tot defensief gedrag bij gebouweigenaren met veel leegstand. Bij het laatste gebeurt er dus feitelijk niets, behalve dan veel juridisch gesteggel. Veranderingen leveren dynamiek op en dus ook weer veranderingen elders. Toegegeven, het is niet eenvoudig de juiste beloningsmaatregelen te formuleren. Toch worden er vele ideeën geopperd en zijn er levendige discussies in de branche; prima aanknopingspunten voor Van Poelgeest om verdere beleidsvorming te ontwikkelen.

Amsterdamse aanpak leegstand op losse schroeven

De Amsterdamse wethouder Maarten van Poelgeest (Ruimtelijke Ordening) is ‘sceptisch’ over zijn eigen verordening om de leegstand van kantoren aan te pakken. Van Poelgeest geeft dit aan in een gesprek met Het Financieele Dagblad.

De hoofdstad mag per 1 januari boetes uitdelen aan vastgoedbezitters die een halfjaar of langer een kantoor leeg hebben staan, maar Van Poelgeest verwacht niet dat de gemeente volgende maand al sancties oplegt. Hij is zelfs negatief over de hele regeling. ‘Ik ben sceptisch over wat we voor elkaar kunnen krijgen. Het is niet duidelijk wat we wel en niet mogen doen’. ‘In de wet staat dat de gemeente ‘redelijk en billijk’ moet zijn, maar wat is dat? Mogen wij bijvoorbeeld eisen dat een eigenaar zijn huur verlaagt? Er moet dan een rechter bij komen en dan kan het nog vrij lang duren voor er antwoord is.’

Amsterdam is de eerste grote gemeente die dwangmiddelen inzet in de strijd tegen leegstaande kantoren. Op 1 juli dit jaar liet Van Poelgeest een leegstandsverordening ingaan. Wie een groot kantoorgebouw een halfjaar of langer leeg heeft staan, moet dit melden bij de gemeente. Gebeurt dit niet dan volgt een boete van 7.500 euro. Daarna kan de gemeente zwaardere middelen inzetten, zoals in het uiterste geval de overname van een pand.

Vanaf 1 januari zouden al de eerste boetes bij vastgoedbezitters op de mat kunnen vallen. Maar de gemeente Amsterdam liet donderdag weten dat het zo’n vaart niet zal lopen. De gemeente stuurt volgende week waarschuwingsbrieven naar ongeveer honderd eigenaren van leegstaande kantoren. Daarna volgen er misschien nog herinneringen. En pas daarna besluit de gemeente om eigenaren al dan niet te beboeten en vervolgens mogelijk ook nog een huurder voor te dragen die de eigenaar moet accepteren.

‘Het spannendste is natuurlijk niet de boete, maar een gedwongen voordracht’, zegt Van Poelgeest. ‘Maar dat zal zo zeven maanden duren voor dit gebeurt. En dan kan het nog zijn dat er een rechtszaak komt. De wet moet gewoon meer duidelijkheid geven over wat we mogen.’

(Bron: www.vastgoedmarkt.nl, 2 december 2011)

2011-11-30 - Herbestemming moet het nieuwe bouwen worden

Lingotto: deze week lazen wij een artikel met een krantenkop die ons uit het hart is gegrepen; ‘herbestemmen moet het nieuwe bouwen worden’. GroenLinks heeft een motie ingediend waarin het Rijk het goede voorbeeld zou moeten geven door haar eigen gebouwen zelf te transformeren. Dat lijkt ons een prachtig streven. Er zal dan wel een extra potje vrijgemaakt moeten worden om transformatie mogelijk te maken, want zoals GroenLinks zelf ook constateert, transformatie is vaak financieel onhaalbaar. De vraag is echter of het huidige kabinet extra geld hiervoor wil vrij maken in de huidige bezuinigings- cq. crisistijd…

Hieronder het integrale artikel:

Herbestemming moet het nieuwe bouwen worden

Herbestemmen en transformeren van leegstaande kantoren moet het nieuwe bouwen worden. Het Rijk moet zelf een eerste stap doen en het goede voorbeeld te geven. Kamerlid Linda Voortman (Groenlinks) stelt dit vanmiddag voor tijdens het overleg over de Studenten- en ouderenhuisvesting: “Het aantal leegstaande kantoren verdubbelt de aankomende jaren. Het Rijk heeft een groot aandeel hierin, maar liefst 10% van de rijksgebouwen zal leeg staan in 2016. Dat is verspilde en kostbare ruimte die ingezet moet worden voor woningbouw.’

De overheid is slecht in herbestemming en herontwikkeling van eigen panden. Vaak probeert ze panden te verkopen aan projectontwikkelaars. Dit is geen gerichte oplossing voor de problemen op de woonmarkt.

Meer huizen voor starters

Eerder deze week nam de Tweede Kamer een motie aan van GroenLinks die vraagt het kabinet onderzoek te doen naar manieren om leegstaande rijksgebouwen te gaan verhuren of te verkopen. Op deze wijze kunnen ouderen, studenten, starters en jonge gezinnen aan een huis geholpen worden.

Daarnaast is de hoge vraagprijs in veel gevallen een blokkade voor transformatie. Het kabinet bevestigt dit maar wijst vooral naar particuliere vastgoedeigenaren. Maar ook voor de gebouwen waar het Rijk zelf eigenaar van is, worden veel te hoge prijzen gevraagd.

Voortman: “Het kabinet moet niet met twee maten meten en gewoon ook zelf beginnen met herbestemming en transformatie. Daarom roep ik het kabinet op om de eigen stenen in beweging te brengen. Een goed voorbeeld doet goed volgen.”

Onnadenkend

‘Er wordt veel onnadenkend gehandeld in Nederland’, zegt rijksbouwmeester Frits van Dongen. ‘Daar waar nieuw gebouwd wordt, wordt vaak onvoldoende nagedacht over de vraag wat je met de al bestaande voorraad aan lege gebouwen zou kunnen doen. Zo kan het voorkomen dat nieuwbouw gepleegd wordt naast een vrijwel zelfde volume aan gebouwen die in de buurt staan en niet langer gebruikt worden. Dat vind ik in deze tijd van recessie niet te begrijpen en niet passend.’

‘En als er al besloten wordt om nieuw te bouwen, bouw dan een schitterend gebouw, waarin meerdere functie's samenkomen. Dat komt niet alleen de gebruikers maar ook de omgeving ten goede. Denken in monofunctionaliteit past niet meer in deze tijd. Het is tijd dat iedereen de urgentie van leegstand tot zich door laat dringen. Vandaar deze oproep van mij en het College van Rijksadviseurs: eerst kijken naar de bestaande bouw, en dan pas naar nieuwbouw.’

GroenLinks wil dat het kabinet de woorden van de rijksbouwmeester ter harte neemt en zelf het goede voorbeeld geeft.

 (Bron: www.duurzaamnieuws.nl, 27 november 2011)

2011-11-23 Gevolgen leegstand voorpagina nieuws bij nu.nl

Lingotto: de vastgoed- en financiële markt is inmiddels wel op de hoogte van de grote gevolgen van de enorme leegstand in ons land. In de landelijke politiek blijft de aandacht voor deze problematiek echter gering. Gelukkig lazen wij gisteren een bericht op de voorpagina (!) van nu.nl dat de SP zich ernstige zorgen maakt. Of overdracht van het dossier naar het Ministerie van Financiën nou de oplossing is, zoals de SP voorstelt, is echter de vraag. Belangrijk is wel dat de problematiek breder bekend wordt dan alleen in onze eigen sector. Lees hieronder het bericht dat op nu.nl staat.

'Leegstand kantoren is financiële tijdbom'

DEN HAAG - De leegstand van kantoren, winkels en andere bedrijfspanden is een financiële tijdbom. De panden staan nu veel te hoog gewaardeerd in de boeken.

Als het tot afschrijvingen komt, zorgt dat voor grote problemen voor de belangrijkste eigenaren: pensioenfondsen en verzekeraars. Dat zei SP-Tweede Kamerlid Paulus Jansen dinsdag bij begrotingsoverleg van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Hij vreest dat de panden momenteel 7 miljard euro te hoog zijn geprijsd in de boekhouding.

Als daar te hoge waarderingen voor vastgoed dat wel is verhuurd bij wordt opgeteld, gaat het om een bedrag van minstens 22 miljard euro, aldus Jansen.

Hij analyseert dat sinds het ministerie van VROM is opgegaan in Infrastructuur en Milieu, er geen oog meer is voor ruimtelijke ordening. In zijn ogen laat het ministerie de problematiek van de leegstand over aan provincies en gemeenten.

Daarom riep hij minister Melanie Schultz van Haegen op om het dossier van de leegstand over te dragen aan premier Mark Rutte en minister Jan Kees de Jager van Financiën.

(Bron: www.nu.nl, 22 november 2011)

2011-11-02 Co-creatie bij verbouw Acta

Lingotto: in Amsterdam West staat het oude Acta gebouw waar eigenaar Alliantie in samenwerking met Plegt-Vos een plan voor 460 studentenkamers heeft gemaakt. De invulling is op zich niet erg vernieuwend, studenten worden tegenwoordig voor elk leegstaand pand ´gebruikt´, maar de samenwerking tussen huurder, verbouwer en eigenaar is wel vernieuwend. Als studenten zelf meehelpen met de verbouw kunnen ze namelijk een huurkorting krijgen. Dat is nog ´s een mooi voorbeeld van co-creatie anno 2011!

Zie voor meer info http://www.plegt-vos.nl/nieuws/de_alliantie_en_plegt-vos_tekenen_overeenkomst_tijdelijke_studentenhuisvesting/

 Of hieronder het persbericht uit de Vastgoedmarkt:

De Alliantie en Plegt-Vos transformeren ACTA-gebouw

Woningcorporatie de Alliantie en bouwbedrijf Plegt-Vos tekenden vrijdag 28 oktober de aanneemovereenkomst voor het project Go West in Amsterdam Nieuw-West. Onder de naam Go West wordt in het ACTA-gebouw, het voormalig academisch tandheelkundig centrum, tijdelijke huisvesting gecreëerd voor studenten. Er worden 460 studentenkamers met gemeenschappelijke voorzieningen gerealiseerd. Daarnaast wordt 6.000 m2 werkruimte ingericht als broedplaats voor kunstenaars en ondernemers in de creatieve sector.

De stichting die de rol van hoofdhuurder vervult, bestaat uit studenten. De toekomstige bewoners kunnen, onder leiding van Plegt-Vos, meewerken aan het woonklaar maken van het gebouw. In ruil hiervoor krijgen zij 10 procent korting op de huur, zolang ze in het gebouw wonen. De kale huur bedraagt zonder korting gemiddeld 215 euro. Daar komt nog ongeveer 120 euro bij aan servicekosten.

(Bron: Vastgoedmarkt, 1 november 2011)

11/10/26 - Doorbraak: eigenaren bijeen op Amstel III

Lingotto: vorige week verscheen er een opvallend nieuwsbericht in de PropertyNL. In Amstel III, een kantorengebied dat met zeer hoge leegstand heeft te maken, hebben een aantal eigenaren de krachten gebundeld. Een goed signaal, omdat nu eindelijk ook de eigenaren in actie komen en niet alleen de gemeente of stedenbouwers. Volgens het bericht zal er een actieplan komen en gaat er ‘niet alleen gepraat worden’. We zijn nieuwsgierig hoe dit initiatief zich verder ontwikkeld en of partijen daadwerkelijk veranderingen in het gebied kunnen doorvoeren.

Gezamenlijk plan eigenaren om leegstand Amstel III te bestrijden

AMSTERDAM - In het zuidelijkste puntje van kantorengebied Amstel lll, tussen de IKEA en het AMC, verenigen vastgoedeigenaren zich om de leegstand in hun gebied aan te pakken en het gebied een positieve impuls te geven. In tegenstelling tot alle partijen die alleen praten over leegstand, komen deze eigenaren onder de noemer Urbanisator Amstel lll in actie. Hiermee beantwoorden ze de oproep van wethouder Maarten van Poelgeest om zich in te zetten tegen de kantorenleegstand.

APPM Management Consultants en Urhahn Urban Design introduceerden de 'Urbanisator' begin 2011 om de problematiek van leegstand, beleving en imago van gebieden met leegstand aan te pakken. Bijzonder aan de werkwijze van de Urbanisator is dat vastgoedeigenaren in een gebied bij elkaar worden gebracht om gezamenlijk aan de slag te gaan. De focus van de eigenaren ligt hierdoor niet langer alleen op pandniveau. Zij buigen zich gezamenlijk met hun buren over de opgaven in het gebied.

Inmiddels werken de 10 'koplopers' in het gebied, die gezamenlijk 50% van de grond bezitten, aan een concreet actieplan met haalbare acties om hun gebied weer op de kaart te zetten. Ook worden de mogelijkheden voor oprichting van een gezamenlijke stichting verkend. Het actieplan wordt in november afgerond, maar de eerste actie wordt direct opgepakt. Als eerste statement worden de verhuurborden in het gebied verwijderd en vervangen door kunst. Een aangenaam (voor)uitzicht!

De Urbanisator Amstel lll wordt gedragen door de volgende partijen:

IVG, AON, MPC Capital, M. Caransa B.V., Statenweg beleggingen B.V., Uni-Invest, Heemraad B.V. (vertegenwoordigd door AEW Akron), Internationales Immobilien-Institut GmbH (vertegenwoordigd door CBRE), 52ste IFH Geschlossener Immobilien-fonds für Holland (vertegenwoordigd door SKYMARK) en VvE Matchbox (vertegenwoordigd door Vincent & Vincent).

(Bron: PropertyNL, 20 oktober 2011)

2011/09/28 - Lingotto op Urban Signature

Lingotto: al bekend met de website Urban Signature? Zo nee, ga dan nu onmiddellijk een blik werpen! Verplichte kost voor iedereen die zich enigszins betrokken voelt bij ‘de stad’. De prettig ogende site weet tal van opvallende nieuwsfeiten, trends, interviews etc. op aantrekkelijke wijze te presenteren. De site is een online magazine en presenteert zichzelf als ´Podium voor de stad´. Het gaat niet zozeer over gebouwen, maar meer over de mensen van de stad en hoe zij geïnspireerd raken door de stad. Een leuke rubriek van de site is de ´11 vragen´, waarin elke week een ander prominent en inspirerend persoon uit het stedelijke vakgebied antwoord geeft op dezelfde 11 vragen. Trots zijn wij dan ook dat Bob Jansen in week 39 de webpagina siert met zijn antwoorden.

Zie hier Bob z´n antwoorden: www.urbansignature.nl/interview/nl/week39

En klik vervolgens verder om de site te bekijken!

2011/09/27 - Dure sloop?

Lingotto: een opvallende conclusie van DHV in hun duurzaamheidsanalyse die zij hebben uitgevoerd ten aanzien van de transformatie van het voormalige belastingkantoor in Utrecht naar studentenhuisvesting > sloop blijkt duurzamer! Dat onderzoek zouden wij graag wel eens willen inzien. De vraag is of de aanpassingen die voorgesteld worden de juiste zijn. De truc bij herontwikkeling is namelijk dat de ingrepen bij voorkeur dicht bij de bestaande structuur moeten blijven. De consequentie van deze aanpak kan bijvoorbeeld zijn, dat de studenteneenheden groter worden dan gewenst. Dat betekent minder opbrengsten, maar ook minder kosten en per saldo dus wellicht ook haalbaar. Alvorens transformatie wordt afgeschreven, lijkt het ons verstandig andere indelingsvarianten en functies te onderzoeken. Wellicht komt er dan een hele andere conclusie uit. Dus bij deze ons aanbod aan het RVOB om -geheel vrijblijvend- een ´second opinion´  op de transformatiemogelijkheden van deze Utrechtse kantoorkolos uit te voeren.

Slopen belastingkantoor blijkt duurzamer

Het slopen van het voormalige belastingkantoor aan de Gerbrandystraat in Utrecht is duurzamer dan transformatie. Dit blijkt uit de duurzaamheidsanalyse die DHV in opdracht van het Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf (RVOB) heeft uitgevoerd. Op de plek van het belastingkantoor komt studenten- of jongerenhuisvesting.

Doorgaans wordt transformatie van vastgoed als duurzamer gezien, omdat er dan minder bouwmaterialen nodig zijn. Maar het voormalige belastingkantoor, dat een oppervlakte heeft van ruim 20.000 m2, moet zo ingrijpend worden aangepast dat nieuwbouw toch duurzamer is, zo stelt DHV. Een belangrijk obstakel zijn de drie brede, donkere onderste bouwlagen en de slanke betonbouw met veel ‘koude bruggen’ daarboven.

Uit eerder onderzoek van DHV kwam naar voren dat de locatie zich uitstekend leent voor studenten en/of jongerenhuisvesting. Ook de gemeente staat hier positief tegenover. DHV heeft drie herontwikkelingsvarianten aan een duurzaamheidsscan onderworpen. Het betrof twee varianten waarbij het casco en de gevel grotendeels behouden bleven en een sloop-nieuwbouwscenario. Er werd gekeken naar materiaal-, energie- en watergebruik, gezondheid, gebruikskwaliteit en toekomstwaarde.

(Bron: Vastgoedmarkt 23 september 2011)

2011/09/14 - Lichtproject in de lichtstad

Lingotto: in de Vinex wijk Meerhoven tegen Eindhoven aan staat een prachtige oude hangar. Het gebouw heeft inmiddels allerlei nieuwe maatschappelijke functies gekregen zoals een bieb, kinderopvang, basisschool, jongerencentrum, horeca en sportruimte. Blijkbaar heeft de gemeente geld vrij weten te maken om dit mooie industriële erfgoed een publieke functie te geven. De hangar is mooi gelegen in het hart van de wijk en geeft door de industriële uitstraling de wijk meteen een eigen karakteristieke uitstraling.

Zie voor foto’s van de transformatie:

http://www.dearchitect.nl/projecten/2011/36/hangar-diederendirrix/eindhoven-hangar-diederenddirrix.html

2011/09/05 - Transformatie van een Binderij naar De Binderij

Lingotto: gelegen in hartje Amsterdam West, aan de Kostverlorenvaart, lag ooit een boekbinderij. Zoals vele binnenstedelijke bedrijven is overkomen, werd de stedelijke druk op het bedrijf te groot en is de binderij vertrokken. Kansen dus voor nieuwe woningontwikkelingen. Ontwikkelaar Principaal heeft het karakteristieke gebouw getransformeerd naar grote lofts om zowel in te kunnen wonen als werken. Samen met de nieuwbouw is Amsterdam een mooie woonplek rijker (het is niet voor niks dat onze collega Renata hier een prachtig appartement heeft gekocht!)

Zie voor foto’s van de transformatie:

http://www.dearchitect.nl/projecten/2011/35/amsterdam-bureau-kroner-de-binderij/amsterdan-bureau-kroner-de-binderij.html

2011/09/01 - Hoezo moeilijk doen?

Lingotto: in deze barre tijden van leegstand en vastlopende projecten vonden wij gelukkig weer eens een project die ons hoop geeft. In Rotterdam is op een fantastisch mooie plek aan de Maas een oude loods (uit 1951!) nieuw leven ingeblazen. Het ingenieursbureau IMd kocht de hal en heeft samen met stadsontwikkelaar NewIndustry en Ector Hoogstad architecten een op het oog verbluffend simpel, maar zeer mooi project gerealiseerd. In de grote hal is namelijk een nieuw kantoor gebouwd voor IMd, gebruik makend van zowel de constructieve en bouwfysische eigenschappen van de bestaande hal. Geen dure en ingewikkelde renovatie dus. Maar efficiënte nieuwbouw mét behoud van de sfeer en het karakter van de indrukkende hal.

Zie voor foto’s van de transformatie:

http://www.architectenweb.nl/aweb/redactie/redactie_detail.asp?iNID=27007

Of lees de site van IMd voor een meer constructieve en bouwfysische toelichting:

http://www.imdbv.nl/Home/Nieuws.aspx?ItemId=bf6d159c-1ed0-43e1-a3f4-f0e1505246e9

2011/08/29 - De relatie tussen pensioen en Sloterdijk

Lingotto: een prachtige foto van station Sloterdijk en omgeving stond afgelopen maandag in het Parool. Een hulpeloze verzameling kantoorkolossen. Maar niet alleen de foto was zeer treffend, de tekst van de redactie was dat zeker ook. Het artikel geeft de problematiek in al z’n eenvoud goed weer en nog veel belangrijker; het trekt de problematiek -terecht- breder. Immers, het zijn niet alleen de eigenaren en wellicht de gemeente die er mee in hun maag zitten, ook de pensioengerechtigden van de pensioenfondsen die geïnvesteerd hebben in de kantoren zitten straks met de gebakken peren. Want het is uiteindelijk heel simpel; geen rendement, geen pensioen!

Hier de mooie foto van Sloterdijk van Peter Elenbaas: http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/photoalbum/detail/2817540/296874/0/Amsterdam-Onbewolkt.dhtml

Hieronder het integrale artikel uit het Parool van 29 augustus

Een internationaal pensioengat bij station Sloterdijk

De makelaar die op het leegstaande kantoorgebouw van KPN in Sloterdijk de slogan IAMTHEDAM.NL heeft laten aanbrengen, kan een mooi gevoel voor ironie niet worden ontzegd. Het uitbundig vormgegeven voormalige Telecom House staat symbool voor een zeer netelig en kostbaar probleem: de enorme leegstand van kantoren, niet alleen in Amsterdam, maar in het hele land. In de periode van 2001 tot 2009 werd in Nederland zeven miljoen vierkante meter kantoorruimte gebouwd, terwijl in die periode de vraag met een miljoen vierkante meter toenam. Er is dus het afgelopen decennium, zeggen ingewijden, in feite louter gebouwd voor de leegstand. Tegenover elke vierkante meter nieuwbouw die werd verhuurd, stond een vierkante meter die elders leeg kwam te staan.

Het kantorengebied Sloterdijk is daarvan een schrijnend voorbeeld. Nog geen vijftien jaar geleden prezen de stedelijke overheid en de projectontwikkelaars het gebied aan als het paradijs van de toekomst. En vandaag de dag wil men er nog niet dood gevonden worden, zei wethouder Maarten van Poelgeest niet zo lang geleden.

Amsterdam heeft een overschot van twintig procent aan kantoorruimte, ofwel: één op de vijf kantoorpanden staat leeg (er zijn zelfs panden bij die nooit verhuurd zijn geweest). In Sloterdijk wordt op dit moment (of op korte termijn) driehonderdduizend vierkante meter kantoorruimte niet benut, dertig procent van de totale ruimte. Bij een gemiddelde waarde van 2500 tot drieduizend euro per vierkante meter is dat 750 tot 900 miljoen niet-renderend kapitaal. En het zijn niet uitsluitend ‘de kapitalisten’ die daardoor worden getroffen, maar ook institutionele beleggers als pensioenfondsen. Deze foto verbeeldt in die zin een collectief pensioengat. (Het gaat dan niet alleen om ‘onze’ pensioenen, want dertig tot veertig procent van ‘Sloterdijk’ is van buitenlandse beleggers).

KPN kwam in Telecom House wat te ruim in het jasje te zitten en betrok een kleiner nieuwbouwpand, nog geen honderd meter verderop. Maar het bedrijf liet wel dertigduizend vierkante meter leegstand achter. Uitgever Reed Elsevier beschikt in Sloterdijk nu over 35.000 m

2, maar wil terug naar de helft daarvan. De sociale-uitkeringsinstantie UWV wil tienduizend vierkante meter. En als klap op de vuurpijl verruilt de accountantsfirma Deloitte de Crystal Tower in Sloterdijk (dertigduizend vierkante meter) voor nieuwbouw aan de Zuidas, samen met het advocatenkantoor AKD.

De verhuizing van Deloitte (afgekeken van branchegenoten KPMG en PWC, die de constructie eerder toepasten) is bij uitstek een voorbeeld van verplaatsing van het probleem van de leegstand van het ene naar het andere kantorengebied. De Zuidas lijkt wel Sloterdijk

revisited: vestiging in het gebied wordt nu zeer gestimuleerd door de stedelijke overheid en de projectontwikkelaars. Die kunnen er, samen met Deloitte, stevig aan verdienen. De gemeente door de grondverkoop (52 miljoen in dit geval), de projectontwikkelaar door de bouw en de uiteindelijke verkoop aan beleggers, en de huurder door te delen in de winst die de projectontwikkelaar bij verkoop maakt (de zogeheten beleggingswinst), hetzij door vrijstelling van (een deel van) de huur voor een bepaalde periode, hetzij door een bedrag in contanten. Want voor de uiteindelijke koper van het pand is een langlopend contract met een betrouwbare huurder natuurlijk cruciaal.

Een ander voorbeeld daarvan is het belastingkantoor in Sloterdijk, een gebouw van veertigduizend vierkante meter, met de bijnaam Het Boek. Dat wisselde in september 2009 van eigenaar voor 86,5 miljoen. Er zat toen een huurcontract op tot juli 2014. In augustus 2010 verkocht de nieuwe eigenaar, PingProperties, Het Boek door aan de Duitse belegger Real IS, nadat een nieuw langlopend huurcontract met de Rijksgebouwendienst) was gesloten, naar verluidt voor vijftien jaar.

PingProperties blijft echter de beheerder van het gebouw ‘vanwege de goede relatie met de Rijksgebouwendienst en de brede contacten die PingProperties met de Staat der Nederlanden onderhoudt’.

(Bron: Parool, 29 augustus 2011)

2011/08/29 - Ook Zuid Holland past kantorenbeleid aan

Lingotto: het was maar een kort berichtje in de Vastgoedmarkt, maar wel eentje met behoorlijk veel betekenis. De provincie Zuid-Holland wil alleen nog maar nieuwbouw kantoren in stadscentra en nabij OV knooppunten. Het beleid is in lijn met het Actieprogramma Aanpak Leegstand Kantoren dat in maart van dit jaar door minister Schultz werd gepresenteerd. Langzaamaan zijn er steeds meer gemeenten die dit kantorenbeleid overnemen. Het is een begin, maar het zal op de lange termijn leiden tot een gezonde kantorenvoorraad.

Zuid-Holland: kantoren in stad en bij station

Zuid-Holland gaat zich kritisch opstellen bij verzoeken om nieuwe kantoorlocaties in deze provincie te ontwikkelen. Zulke plannen kunnen alleen nog op goedkeuring rekenen als de kantoren zich in de stedelijke centra bevinden en in de buurt van goed openbaar vervoer. Dat staat in een nieuwe structuurvisie die de provincie woensdag bekend heeft gemaakt. Gemeenten en projectontwikkelaars moeten bovendien eerst de al beschikbare, leegstaande kantoorruimte benutten voordat van nieuwbouw sprake kan zijn.

(Bron: Vastgoedmarkt, 26 augustus 2011)

2011/07/22 - 13.000m2 in Breda

Lingotto: het is een goede traditie dat huur- en kooptransacties gemeld worden in de dagelijkse vastgoed nieuwsbrieven. Het houdt ons op de hoogte van het reilen en zeilen van de verschillende vastgoedpartijen in ons land. Zeker in een tijd van veel leegstand en waar (grote) transacties schaars zijn, valt onderstaand bericht extra op. De Belastingdienst gaat voor 15 jaar 13.000 m² huren in het stationsgebied van Breda. Goed nieuws voor de gemeente en NS Poort, maar de eerste vraag die boven drijft bij een dergelijk bericht: wat gebeurt er met de 13.000 m² die de Belastingdienst achterlaat….? Het zou interessant zijn om bij iedere grote transactie, laten we zeggen boven de 5.000 m², te vermelden wat er met het kantoor gebeurt dat wordt achtergelaten. Wordt het weer verhuurd? Gesloopt? Herontwikkeld? Dit kan de eigenaar van het gebouw dat de huurder achterlaat mogelijk helpen. Maar het kan ook een bijdrage leveren doordat alle betrokken partijen (zowel de huurder, de ontwikkelaar, de gemeente en de belegger) zo verplicht worden de consequenties van hun keuzes in een breder perspectief te plaatsen.

Belastingdienst huurt 13.000 m2 in Breda Centraal

BREDA - De Rijksgebouwendienst en NS Poort hebben een huurovereenkomst voor de OV-terminal in Breda getekend. De Rijksgebouwendienst huurt van NS Poort 13.000 m2 bvo kantoorruimte. De overeenkomst heeft een looptijd van 15 jaar. Naar verwachting wordt het nieuwe kantoor van de Belastingdienst in het voorjaar 2014 opgeleverd.

Eerder was al bekend dat de Belastingdienst naar het stationsgebied zou gaan, evenals de nieuwe Rechtbank. De Rijksgebouwendienst huurt ten behoeve van de Belastingdienst tevens 150 plaatsen in de fietsenstalling en 106 parkeerplaatsen op het parkeerdek van het station. De nieuwe OV-terminal Breda is een ontwerp van architect Koen van Velsen en wordt een modern station waar reizen, wonen, werken en winkelen zijn geïntegreerd in één gebouw. De HSL shuttle Fyra zorgt voor een snelle verbinding tussen Breda - Rotterdam- Schiphol- Amsterdam.

NS Poort realiseert dit nieuwe station samen met partners ProRail en de gemeente Breda onder de projectnaam Breda Centraal. In de OV-terminal is nog kantoorruimte te huur.

Het Rijk speelt in de ontwikkeling van het stationsgebied Breda een belangrijke rol. Enerzijds door het verlenen van subsidies door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu en anderzijds door het afnemen van kantoorruimten voor Rijksdiensten.

(bron: propertyNL, 22 juli 2011)

2011/07/18 - Transformatie van kerkgebouwen

Lingotto: elke week schijnen er twee (!) kerkgebouwen vrij te komen. Een onwaarschijnlijk aantal. Uiteraard zijn kerkgebouwen altijd in het hart van dorpen en wijken gelegen. Dit gegeven maakt het vaak aantrekkelijk om over transformatie na te denken. De ruimtelijke opzet van een kerk in combinatie met goed nieuw gebruik is echter vaak een probleem. Het spectaculaire van een kerk -de enorme hoogte en bijzondere lichtinval- is lastig te combineren met nieuwe functies. Vaak leidt dit tot het toevoegen van extra vloeren en wanden waardoor de ruimtelijke kwaliteit weer teniet wordt gedaan. Toch zijn er enkele mooie voorbeelden gerealiseerd zoals de Domicanenkerk in Maastricht dat nu een boekhandel is. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft nu een handleiding geschreven die als hulpmiddel kan dienen voor transformatie. Ook staan er enkele mooie referentieprojecten in de publicatie.

Download hier de publicatie: http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u6/brochureKERKEN_site.pdf

Elke week twee kerkgebouwen voor herbestemming

De komende jaren komen elke week twee kerkgebouwen vrij. Daarom heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een gids gepubliceerd die dient als handreiking bij de herbestemming van deze gebouwen.

De gids biedt adviezen voor iedereen die professioneel of als eigenaar betrokken is bij de herbestemming van monumentale kerken. Er staan voorbeelden maar ook praktische informatie over regelgeving en handvatten voor de vormgeving van een stimulerend monumentenbeleid. Ook biedt de gids ondersteuning bij het opstellen van een gezamenlijke kerkenvisie.

(bron: architectenweb.nl, 15 juli 2011)

2011/07/11 - Coalitie voor verbetering Amstel III opgezet

Nieuws over kantorenleegstand?

Lingotto: een sympathiek initiatief is opgestart in Amstel III door eigenaren, huurders en de gemeente Amsterdam. Deze partijen proberen de handen ineens te slaan om het imago van het gebied op te krikken. De genoemde ingrepen zoals het aanleggen van een tennisbaan of horeca lijkt het juiste ambitieniveau. Stap voor stap beginnen met betrekkelijk eenvoudige veranderingen moet de weg vrij maken voor op den duur een grootschalige transformatie. Dit heeft tijd nodig en die tijd moet ook gewoon genomen worden. Initiatieven tot herontwikkelingen of sloop zal uiteindelijk vanuit particuliere investeerders moeten komen (ofwel de huidige eigenaren, ofwel ontwikkelaars/cq nieuwe eigenaren). De gemeente is faciliterend. Voor nu hopen we snel die tennisbanen te zien!

Coalitie voor verbetering Amstel III Amsterdam opgezet

AMSTERDAM - Eigenaren en huurders uit kantorengebied Amstel III en gemeente Amsterdam gaan zich structureel verenigen om Amstel III positief op de kaart te zetten. Het doel van deze coalitie is om Amstel III vitaal te maken en de huidige kwaliteiten van het gebied uit te dragen. Dit hebben zij besloten tijdens een bijeenkomst met Maarten van Poelgeest, wethouder grondzaken van Amsterdam.

De coalitie is het resultaat van een pilot over Amstel III binnen het Actieprogramma Aanpak Leegstand Kantoren, oftewel de Kantorentop. De vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen (NEPROM), de vereniging van Institutionele Beleggers in Vastgoed Nederland (IVBN) en Vastgoed Belang hebben het op zich genomen om ieder een kantorengebied in Nederland te analyseren en met oplossingen te komen voor de leegstand. Namens gemeente Amsterdam werkt projectbureau Zuidoostlob samen met NEPROM en gebouweigenaren en huurders aan Amstel III.

De samenwerking moet leiden tot snelle en concrete acties op het gebied van marketing, openbare ruimte en leegstandsaanpak. Eén van de eerste acties van de coalitie is het verzamelen en realiseren van initiatieven voor ondersteunende functies in het gebied, zoals een tennisbaan, een basketbalveld en openbare horeca.

De kantorentop is een initiatief van de minister van Infrastructuur en Milieu, overheden en vertegenwoordigers van marktpartijen en heeft tot doel de groeiende leegstand van kantoren in Nederland terug te dringen.

(bron: www.propertyNL, 11 juli 2011)

2011/07/06 - Nieuws over kantorenleegstand?

Heeft u dat ook? Dat gevoel dat de berichtgeving over de leegstand van kantoren een beetje veel van hetzelfde begint te worden? Dat er niet echt vernieuwende oplossingen worden aangedragen? Dat iedereen elkaar toch wel een beetje napraat? Niet zo gek ook hoor, het probleem is inmiddels wel duidelijk en de oplossing is helaas niet zo eenduidig. Anders hadden we het probleem nu wel al opgelost…

Toch viel ons deze week een berichtje op. Geen mening of suggestie voor een oplossing, maar een alledaagse transactie. Het zou interessant zijn meer te weten te komen over de achtergrond van deze transactie. Het gaat om het volgende: NBD/Biblion verhuist van de nr.1 kantorenleegstandsgemeente Leidschendam naar de nr. 4 op deze lijst Zoetermeer (DTZ, januari 2011). Naar nieuwbouw wel te verstaan. Het gaat om 4.500m² kantoor en 9.500m² productieruimte. De allereerste ingeving die bij ons op kwam, waarom in nieuwbouw??! Was er nou echt helemaal niks beschikbaar dat aansloot bij de wensen van het bedrijf? Het zou kunnen, maar toch blijft het zonde. De leegstand in Leidschendam is nu 14.000m² groter en in Zoetermeer is niks veranderd…

NBD/Biblion verlaat Leidschendam voor nieuwbouw

ZOETERMEER - NBD/Biblion, dienstverlener voor bibliotheken en mediatheken, heeft besloten haar productieapparaat en kantoor te verhuizen naar Zoetermeer. Sinds 1982 is NBD/Biblion gevestigd in het huidige pand aan de Veursestraatweg 280 te Leidschendam. De verhuizing staat gepland voor medio 2013. Het nieuwe gebouw in Zoetermeer heeft in totaal circa 14.000 m2 BVO, onder te verdelen in 9.500 m2 productieruimte en 4.500 m2 kantoorruimte. Het nieuwe gebouw is ontworpen door LIAG.

(bron: www.propertyNL, 4 juli 2011)

2011/06/10 - Mei nieuws!

10 juni 2011
'Mei nieuws!'
Lingotto: Mei Architecten & stedenbouwers is een bureau dat zich afgelopen jaren steeds sterker als ´transformatiearchitect´ heeft ontwikkeld. Niet voor niets dat Lingotto wel vaker samenwerkt met deze creatieve partij uit Rotterdam. Ze zijn architect van de laatste fase van de Kauwgomballenfabriek, gebouw A, en inmiddels werken we met hen samen aan echte restructieve projecten in Rotterdam, genaamd het Slaakhuys en de Fabriek. Deze projecten en ook een uitgebreid interview met één van onze oprichters Frank van Beek zijn terug te vinden in de ´Meikrant´. Bekijk de volledige krant op www.meikrant.nl
(bron: Mei Krant 2011)

2011/05/30 - Adviescommissie Plabeka

30 mei 2011
Adviescommissie Plabeka
Lingotto: 40%(!) van de kantoorruimte van het Rijk in Den Haag gaat verdwijnen. Een bezuiniging van € 90,- mln. per jaar! Dat zal een flinke impact hebben op de, toch al kwetsbare, Haagse kantorenmarkt. Wel iets om rekening mee te houden voor de gemeente, ontwikkelaars en beleggers bij nieuwe investeringen voor herontwikkeling of nieuwbouw van kantoren. De gemeente Den Haag staat hoe dan ook nog een grote uitdaging te wachten om de torens van BZK en VenJ te herontwikkelen nu MAB zich heeft teruggetrokken uit het project Wijnhavenkwartier.
Hieronder het nieuwsbericht uit de Vastgoedmarkt. De bezuiniging van € 90,- miljoen is overigens nog maar een schijntje van de beoogde € 1,8 miljard uit het regeerakkoord, terwijl dit toch al een substantiële inkrimping is van m². We zijn benieuwd waar die overige € 1,71 miljard bezuiniging vandaag gehaald gaat worden…

Kabinet bezuinigt 90 miljoen op huisvesting ministeries
De Rijksoverheid bezuinigt de komende jaren 90 miljoen euro per jaar op de gebouwen van ministeries in Den Haag. Verschillende departementen gaan samen onder één dak, de huidige gebouwen van drie ministeries worden verkocht en bijna alle huurpanden worden opgezegd. Dat staat in een voorstel van minister Donner van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), waarmee de ministerraad vrijdag heeft ingestemd. In totaal verdwijnt 40 procent van de kantoorruimte van het Rijk in Den Haag, aldus het kabinet.
Het aantal rijksambtenaren gaat de komende tijd omlaag. De huisvestingsplannen voorkomen leegstand op de ministeries. Ook worden de werkplekken voor de ambtenaren kleiner en efficiënter benut. Het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) huist vanaf 2016 samen met het ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M) in het voormalige VROM-gebouw aan de Rijnstraat. Dit pand moet eerst worden gerenoveerd. Het pand van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aan het Parnassusplein biedt na een verbouwing ook onderdak aan Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).
Voor de ministeries van BZK en van Veiligheid en Justitie (VenJ) wordt al een nieuw pand gebouwd in het Wijnhavenkwartier. De huidige torens van BZK en VenJ zijn verkocht aan de gemeente Den Haag (overdracht januari 2013). De gebouwen kunnen plaats maken voor een toekomstige ontwikkeling van het gebied.
Het huidige pand van BuZa aan de Bezuidenhoutseweg wordt verkocht. Het hoeft door de geplande verhuizing niet meer te worden gerenoveerd. Dit scheelt 100 miljoen euro. Ook het gebouw van I&M aan de Plesmanweg en het huidige SZW-pand aan de Anna van Hannoverstraat worden afgestoten.
De huisvestingsplannen voor de ministeries passen in de bezuinigingsdoelstellingen van de Rijksoverheid uit het regeerakkoord. Die moeten uiteindelijk 1,8 miljard euro per jaar opleveren.
(bron: Vastgoedmarkt, 30 mei 2011)

2011/05/17 - Lelystad schrapt 90.000 m2 aan kantoorplannen

17 mei 2011

Lingotto: het gemeentebestuur van Lelystad is een bestuur met de nodige realiteitszin. Waar een boel gemeenten nog hopen de gestelde ambities van realisatie van veel nieuwe kantoren waar te maken, heeft Lelystad besloten de (leegstands)werkelijkheid van vandaag niet langer te negeren. Geen willekeurige nieuwbouw, maar alleen op de stationslocatie en mogelijk bij het vliegveld. De stad loopt hier wellicht een deuk mee op in haar begroting, maar op de lange termijn zal het de vruchten plukken van dit beleid.


Lelystad schrapt 90.000 m2 aan kantoorplannen

Lelystad schrapt 90.000 m2 aan plannen voor nieuwe kantoren en schuift nog eens 17.000 m2 door tot voorbij 2030. De gemeente besloot dit naar aanleiding van het Onderzoek kantorenmarkt Lelystad uit 2010. De financiële consequenties van dit besluit worden in enkele jaren geleidelijk verwerkt.

De hoofdstad van Flevoland heeft momenteel een kantorenvoorraad van ruim 250.000 m2. Hiervan staat 12 procent leeg. Dit is net onder het landelijke gemiddelde van 14 procent). Het bestuurscollege paste naar aanleiding van voornoemd onderzoek het programma voor kantoorruimte aan. Tegelijkertijd is het uitgangspunt dat er tot 2030 nog wel ongeveer 110.000 m2 aan nieuwe kantoorruimte bij kan komen. Deze nieuwbouw staat vooral gepland rondom het station Lelystad CS (aan weerszijden) en nabij Lelystad Airport.

Het rapport Onderzoek kantorenmarkt Lelystad stelde dat de verslechterde toestand op de huidige kantorenmarkt een combinatie is van conjuncturele (kredietcrisis) en structurele ontwikkelingen, zoals schaalvergroting, Het Nieuwe Werken (HNW) en een dalende beroepsbevolking.

(bron: Vastgoedmarkt, 17 mei 2011)

2011/05/13 - ARCAM - Leegstand & toekomst

13 mei 2011

Lingotto: Arcam organiseert een interessante expositie van 12 mei t/m 11 juni genaamd 'Nieuwe ruimte voor de stad - leegstand heeft de toekomst'. Voor iedereen die inspiratie op wil doen voor zijn of haar herontwikkelingsprojecten is het de moeite waard een kijkje te gaan nemen. Wellicht leidt het tot verfrissende ideeën of nieuwe inzichten. En anders is het gewoon erg leuk en leerzaam!


ARCAM - Leegstand & toekomst

In de tentoonstellingsruimte van het Amsterdamse Architectuurcentrum Arcam is van 12 mei tot en met 11 juni de expositie 'Nieuwe ruimte voor de stad - leegstand heeft de toekomst' te zien. De expositie wordt op 11 mei om 17.15 uur geopend en op 18 en 25 mei staan er debatten op het programma.

In Amsterdam ligt een hoeveelheid grond met een oppervlak zo groot als IJburg braak en staat 1,3 miljoen m2 kantoorruimte leeg. Is dit problematisch of bieden braakligging en leegstand juist nieuwe kansen?

De tentoonstelling bij ARCAM toont historische voorbeelden, stelt strategieën voor en gaat in op juridische en exploitatietechnische aspecten van (al dan niet tijdelijk) gebruik. Voor verschillende braakliggende locaties en leegstaande gebouwen in de stad worden mogelijke oplossingen geschetst waarbij direct betrokkenen als bestuurders, ambtenaren, ontwikkelaars en omwonenden reageren op de vraag: waarom niet?

Ook wordt een blik geworpen op de toekomst: gaan we na de economische crisis weer gewoon verder op oude voet of kan de huidige impasse leiden tot een nieuw type stadsontwikkeling? De expositie is bedoeld voor iedereen die graag meedenkt en meewerkt aan de ontwikkeling van Amsterdam: bestuurders, ontwikkelaars, ontwerpers, maar ook omwonenden van braakliggende terreinen en mensen die rondlopen met ideeën over hergebruik van leegstaande gebouwen.

Voor mee informatie over de expositie en debatten: http://www.arcam.nl
(bron: http://www.nederlandwordtanders.nl)

2011/05/11 - Herbestemmen niet alleen voor kantoren

11 mei 2011

Lingotto: we worden overstroomd met berichten over leegstand, financieringsproblemen, gebrek aan kwaliteit van de huidige kantorenvoorraad etc etc. Soms moet je je blik eens verleggen en kijken wat er in deze tijd wél allemaal tot stand komt. Zo kwamen wij op het Andels Hotel in Lodz (Polen); een prachtige herontwikkeling van een oude textiel fabriek naar een hotel. Spectaculair is het zwembad dat bovenop de fabriek is geplaatst. De opbouw geeft een mooi contrast met de oude gevel. Deze zomervakantie dus maar een tour naar Polen plannen…?

http://thecoolhunter.co.uk/article/detail/1654/andels-hotel-lodz

Bronvermelding: Tuija Seipell - The Cool Hunter

2011/04/06 - Sloop Post CS

6 april 2011

Sloop Post CS

Het gebouw Post CS op het Oosterdokseiland in Amsterdam is dan nu echt bijna gesloopt. Het blijft verbazingwekkend dat dit mooie gebouw niet gered is van de sloophamer. Het is namelijk een gebouw dat enorm veel intrinsieke kwaliteiten heeft; dat heeft het tijdelijke gebruik van voorheen wel aangetoond. Tuurlijk is met nieuwbouw efficiëntere en meer vierkante meters te maken, maar daar staan ook torenhoge investeringen tegenover. Blijkbaar is bij de afweging tussen renovatie en nieuwbouw toch de balans richting nieuwbouw uitgeslagen. Naar de onderbouwing van deze keuze kunnen wij helaas alleen maar gissen. Nu maar hopen dat de geplande nieuwbouw snel wordt gerealiseerd en dat we niet jaren tegen een lege plek aan moeten kijken als monument van wat ooit een zo herkenbare plek van Amsterdam was.

Kijk voor een beeldend verslag van de sloop op http://hansfoto.wordpress.com/?s=post

De foto is hiernaast is van hansfoto van 26 januari 2011

2011/04/01 - Praktijkvoorbeelden herontwikkeling kantoren

1 april 2011

Praktijkvoorbeelden herontwikkeling kantoren

Elke dag zijn wij weer bezig na te denken over transformaties van bestaande gebouwen. Inmiddels zijn er steeds meer praktijkvoorbeelden waar op teruggegrepen kan worden. Niet om te kopiëren maar juist om van te leren en te gebruiken bij nieuwe opgaven. Architectuur Lokaal heeft een zeer interessante selectie gemaakt van transformatieprojecten. Op haar website worden verschillende projecten uitgebreid besproken, waarin onderscheid is gemaakt tussen kantoren, wonen en zorg en zorgvastgoed.

Dus surf naar www.arch-lokaal.nl en klik door kopje ´dossier'.

2011/03/31 - Gebiedsgerichte aanpak leegstaande kantoren

31 maart 2011

Lingotto: René Buck reageert in de Vastgoedmarkt op het Actieprogramma Aanpak Leegstand Kantoren van minister Schultz van Haegen. Buck concludeert net als wij dat het programma nog niet veel omvat, maar eerder een aanleiding is om marktpartijen te stimuleren na te denken over oplossingen van het probleem. In onderstaand artikel geeft hij een interessante uiteenzetting waarbij hij de nadruk legt op een gebiedsgerichte aanpak voor de oplossing van leegstand in kantoorgebieden.

Gebiedsgerichte aanpak leegstaande kantoren

Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu bracht onlangs het Actieprogramma Aanpak Leegstand Kantoren naar buiten.

Na de in de media breed uitgemeten kantorentop van mei vorig jaar en de hausse aan publiciteit over de kantorenleegstand in de eerste maanden van dit jaar oogt het Actieprogramma meer als een agenda voor een actieprogramma dan als een wervend aanvalsplan. Met een verkenning naar prijsvorming en betere regionale ruimtelijke planning, programmering en afstemming is niets mis. Sterker, het zijn noodzakelijke stappen om de leegstand aan te pakken. Maar een heldere stellingname over hete hangijzers als verwijderingsbijdrage, afschaffen overdrachtsbelasting bij transformatie van kantoren, leegstandsboete, een leegstandsverordening in Amsterdam is niet te vinden. Conclusie: minister Schultz wil partijen aan het werk zetten, maar brandt haar eigen vingers liever niet aan dit dossier.

Dat de Rijksoverheid zich terughoudend opstelt valt te begrijpen, omdat zijzelf wat verder af staat van de dagelijkse praktijk op de kantorenmarkt, met uitzondering van bijvoorbeeld een toplocatie als de Zuidas. Ook de lokale overheden gaven in eerste instantie niet thuis. Lang is de problematiek bij de eigenaren van de kantoren neergelegd: het is hun ondernemersrisico dat vastgoed leeg staat en het is hun probleem dat ze daardoor huurinkomsten missen en (op termijn) de waarde van hun gebouwen afneemt. Bovendien zou de markt het probleem vanzelf wel oplossen. Het is echter een misvatting dat de oplossing alleen bij de eigenaren ligt: ook voor gemeentebesturen is een rol weggelegd. Kantoorlocaties bepalen vaak het gezicht van de stad. Het imago van een stad ondervindt schade door leegstand, wat slecht is voor de concurrentiepositie. Het is de opgave van de overheid om de stad leefbaar te houden en in te staan voor goede ruimtelijke ordening. Gemeenten krijgen bovendien hogere uitgaven, bijvoorbeeld door het veilig houden van leegstaande kantoorgebieden. En laten we ook niet vergeten dat de gemeenten met hun hongerige grondbedrijven medeveroorzaker zijn van het leegstandsprobleem.

Ik ben blij dat de al lange tijd door ons gepropageerde gebiedsgerichte aanpak is overgenomen door in tien zogenaamde experimenteergebieden aan de slag te gaan. Integrale gebiedsontwikkeling is de enige manier om kantoorlocaties met grote leegstand aan te pakken. Het is ook een duurzame oplossing: meer kwaliteit op bestaande locaties, zonder dat daarvoor greenfield locaties hoeven te worden opgeofferd. Per locatie verschillen de oplossingsmogelijkheden. Soms moet de incourante kantoorvoorraad worden verkleind, bijvoorbeeld door transformatie naar een andere functie of door sloop. In andere gevallen moet de aantrekkelijkheid van het gehele gebied en de gebouwen worden vergroot, door de bereikbaarheid, parkeergelegenheid en openbare ruimte te verbeteren, of de individuele kantoorgebouwen op te knappen. Een groot deel van de oplossing zit ook in het goed samenwerken van partijen. Door ons bureau is een inventarisatie gemaakt van vijftien uiteenlopende maatregelen van plannings, juridische en financiële/fiscale aard die voor elk van de betrokken partijen (huurder, eigenaar, ontwikkelaar, gemeente, Rijk) een specifieke inbreng vergt.

Samengevat: de kansen op succes zijn bij een gebiedsgerichte aanpak aanzienlijk groter dan bij een gebouwgerichte aanpak. Een goed georkestreerde aanpak, waarbij harde discussies niet uit de weg worden gegaan, kent alleen maar winnaars.

(bron: Vastgoedmarkt - 31 maart 2011)

2011/03/30 - Dossier leegstand provincie Utrecht

 30 maart 2011

Dossier leegstand provincie Utrecht
De Provincie Utrecht heeft een interessant dossier opgebouwd omtrent de leegstand van kantoren. Op haar website schrijft de provincie:

Steeds meer kantoorpanden staan leeg. Tegelijkertijd blijft het woningtekort groot. Transformatie van leegstaande kantoorpanden naar woningen kan beide problemen deels oplossen.

In de praktijk blijken transformatieprojecten moeizaam te verlopen. Weinig plannen worden uiteindelijk gerealiseerd. Daarom ondersteunt de provincie transformatie van leegstaande kantoren en helpt u daarbij op weg.

De provincie Utrecht stimuleerde transformatie van leegstaande kantoren onder andere ook via de regeling Vernieuwend bouwen en wonen.

Neem eens een kijkje op de site en vind onder andere interessante presentaties van de bijeenkomst 'Pak leegstand kantoren aan!' van 17 februari 2011.

http://www.provincie-utrecht.nl/onderwerpen/wonen/leegstand-kantoren

2011/03/24 - Geen tweederangs woningen financieren

24 maart 2011
Lingotto: Afgelopen dinsdag is in de tweede kamer het 'Actieprogramma Aanpak Leegstand Kantoren' behandeld. Opvallende reactie van minister Donner. Wat ons betreft in veel gevallen zeker terecht, veel solitaire kantorenlocaties zijn nog niet rijp voor woningbouw.

'Geen tweederangs woningen financieren'

DEN HAAG - Minister Piet Hein Donner van Binnenlandse Zaken is er geen voorstander van om de leegstand van kantoorruimte tegen te gaan door het stimuleren van verbouwen van die panden tot woonruimte.

Tweede-Kamerleden deden dinsdag daartoe een voorstel om zodoende het probleem aan te pakken. ''Maar die verouderde kantoorpanden staan vaak op plaatsen waar gebruik van woningen niet aantrekkelijk is'', stelde Donner. ''We moeten als overheid geen tweederangs woningen financieren.''

Een Kamermeerderheid is er voorstander van om het btw-tarief bij de ombouw van kantoorpanden naar bijvoorbeeld studentenhuizen te verlagen van 19 naar 6 procent.

Overdrachtsbelasting
Daarnaast willen deze partijen de overdrachtsbelasting afschaffen als een pand wordt getransformeerd naar bijvoorbeeld een woning.
Donner is eerder een voorstander om de leegstaande kantoorpanden te slopen: ''Dan creëer je ruimte voor andere bouwactiviteiten. Dat is beter dan omvormen.''
Vorig jaar stond zo'n 14 procent van de kantoorruimte in Nederland leeg. Die leegstand is veroorzaakt door het niet groeien van de beroepsbevolking en nieuwe vormen van werken, zoals telewerken en flexwerken.

Financiële prikkel
Het kabinet erkent de problematiek en minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur) wil dat het Rijk belemmeringen in wetten en regels voor sloop en transformatie wegneemt. Een financiële prikkel maakt daar echter geen deel van uit, zo benadrukte Schultz.

Ook zijn beide bewindslieden geen voorstander van een bouwstop, zoals de PVV voorstelde. ''We moeten blijven vernieuwen'', zei Donner.

(bron: www.nu.nl 22-03-2011)

2011/03/22 - Gemeenten willen fiscale steun Rijk

22 maart 2011

Lingotto: In de Volkskrant verscheen een interessant artikel waarbij oplossingsrichtingen worden aangedragen om de leegstand op te heffen. Dit naar aanleiding van het 'Actieprogramma Aanpak Leegstand Kantoren' dat onlangs is verschenen.

'Gemeenten willen fiscale steun Rijk'

AMSTERDAM - Wethouders uit Amsterdam en omgeving willen dat politiek Den Haag hen helpt in de strijd tegen leegstand van kantoren. Eigenaren van kantoorpanden moeten gedwongen worden hun verliezen te nemen. Vandaag praat de Tweede Kamer over de miljoenen vierkante meters ongebruikte kantoorruimte. In de regio Amsterdam is de afgelopen drie jaar een groot aantal bouwplannen voor kantoren geschrapt. In totaal loopt de hoofdstad al meer dan een miljard euro aan geplande inkomsten uit bouwgrond mis. Maar de leegstand neemt maar mondjesmaat af. Waar het op zijn hoogtepunt iets meer dan 17 procent van de kantoorruimte was, ligt het nu rond 16,5 procent. Nog altijd ruim eenmiljard vierkante meter.

Toch is dat afschrijven van cruciaal belang om verder te kunnen. 'Alleen als duidelijk is dat een pand kansloos is, kunnen we werken aan een nieuwe bestemming', zegt Maarten van Poelgeest. De Amsterdamse wethouder Bouw en Woningtoezicht wil dat het fiscaal onmogelijk wordt gemaakt afschrijven uit te stellen. Kantoorpanden zouden bijvoorbeeld verplicht getaxeerd moeten worden. 'De Autoriteit Financiële Markten kan daar op toezien.'
Projectontwikkelaar Rudy Stroink, die leiding geeft aan een adviescommissie over leegstand in de regio Amsterdam, ondersteunt de oproep van de wethouders. "In mijn beroepsgroep zijn we dealjunkies. We denken steeds 'misschien lukt het me nog om dit pand te verhuren en dan heb ik geen schade'. Maar wie het totaal overziet, zegt dat die houding herstel van de markt alleen maar vertraagt."

Van Poelgeests collega Arthur van Dijk uit de gemeente Haarlemmermeer ziet dat eigenaars die hun verlieswel willen nemen vaak tegen landelijke regels aanlopen. 'Je mag een pand bijvoorbeeld niet voor een bedrag op de balans zetten dat onder de WOZ-waarde ligt. Als die waarde verouderd is, en dus te hoog, kan een ontwikkelaar niet eens afwaarderen.'

Gemeenten willen ook graag dat de overheid hen tegen zichzelf in bescherming neemt. Van Poelgeest: 'Nu hebben wij hier in de regio een plan gemaakt over de hoeveelheid vierkante meters. Maar als we weten dat een groot bedrijf zich in deze regio komt vestigen, is de verleiding toch weer groot om tegen de buurgemeenten op te bieden. Het zou dus goed zijn, als een hogere overheid gemeenten verplicht in hun regio afspraken te maken over het aantal kantoren, en ze er ook aan houdt.'

(bron: de Volkskrant, 22 maart 2011)

2011/03/10 - Een column die ons zeer aanspreekt!

10 maart 2011

Toen wij 10 jaar geleden Lingotto startten, hebben wij het gebouw de Lingotto uit Turijn gebruikt om onze visie op de bebouwde omgeving te vertellen. Een bijzonder gebouw in formaat, uitstraling en architectuur. Ooit een werkgelegenheidssymbool van Turijn (Fiat), nu een symbool van wederopstanding van de wijk Lingotto. En dat alles dankzij de unieke maatvoering en intrinsieke kwaliteit van het gebouw. Dat soort gebouwen wilden we 10 jaar geleden maken en/of herontwikkelen en dat doen en willen we nu nog steeds. Het is leuk om te constateren dat onze visie steeds meer weerklank krijgt; deze week viel ons oog op een column van Rudy Stroink. Een column waarin hij op treffende wijze de waarde van gebouwen omschrijft die veranderbaar zijn in de tijd. Een column dus die ons zeer aanspreekt!

Frank van Beek

2011/06/23 - Detroit

23 juni 2011
Detroit
Lingotto: als je denkt dat we in Nederland een probleem hebben met leegstand, dan zou je eens op bezoek moeten gaan naar Detroit. De onderuitgezakte Amerikaanse auto-industrie heeft de stad doen leeglopen. Het resultaat hiervan zijn uitgestorven bedrijventerreinen en woonwijken. Dan hebben we het in Nederland nog betrekkelijk goed voor elkaar met slechts her en der een verlaten of slecht onderhouden bedrijven/ kantorengebieden. De casus Detroit is interessant omdat hier gebouweigenaren en overheid simpelweg geen keus hebben; verdunning van de stad en sloop van veel gebouwen is noodzakelijk, er is geen werk meer en dus ook geen inwoners! Als er niks gebeurt dan wordt het een spookstad. Vandaar dat er nu allerlei initiatieven van de grond komen voor nieuwe stadsparken en tuinbouw in de stad. Winstgevend is het niet, maar het kost ook niet veel en draagt wel bij aan de leefkwaliteit van de stad. Op deze wijze verandert Detroit van dichtbevolkte grauwe industriestad naar groene weidse woonstad. Het boek "Reimagining Detroit: Opportunities for Redefining an American City" omschrijft het proces van krimpende Amerikaanse steden. Wellicht kunnen we hier voor onze eigen gebieden in Nederland inspiratie uit halen.
Voor een samenvatting/recensie van het boek klik hier: http://www.rethinkdetroit.org/2011/06/21/book-review-reimagining-detroit/

(bron: www.rethinkdetroit.org, 21 juni 2011)

2011/06/15 - Pakt Amsterdam leegstand aan?

Pakt Amsterdam leegstand aan?

Lingotto: Vandaag bracht de gemeente Amsterdam een persbericht uit waarin werd aangekondigd verdere maatregelen te nemen om de leegstand in de stad te verminderen. Wethouder Van Poelgeest laat wel vaker van zich spreken omtrent dit onderwerp. In het persbericht worden een hele hoop onderwerpen aangesneden, zoals erfpachtversoepeling en vrijstellingen, die allemaal zeker een bijdrage kunnen leveren aan versnelde transformatie. Ook wordt een redelijk rooskleurig beeld geschetst, zo zouden voor de meeste grootschalige kantoren al transformatieplannen zijn. Plannen genoeg, maar realisatie blijft nog steeds lastig. De reden? Ook die geeft de wethouder, namelijk de hoge boekwaardes. Helaas heeft hij daar ook nog niet de oplossing voor gevonden…

Klik hier voor het volledige persbericht:http://www.amsterdam.nl/gemeente/college/individuele_pagina's/maarten_van/redactionele/amsterdam-neemt/

(bron: www.amsterdam.nl)

2011/06/20 - Wonen in lege kantoren

Casa400

Lingotto: het hotel Casa400 heeft de 'HotAm 2011' gewonnen, de Amsterdamse prijs voor spraakmakende hotels in de stad. Het hotel combineert studentenhuisvesting en de verhuur van hotelkamers. Het hotel doet dit overigens al jaren, alleen ze zijn net verhuisd naar nieuwbouw, 100 meter verderop, vandaar nu de prijs. Dit is dus eigenlijk ook geen nieuws dat thuis hoort in deze rubriek over transformatie. Toch hebben we dit bericht geselecteerd, omdat het concept wel kansrijk is bij de transformatie van bestaande bouw. In onderstaande column van Betty de Boer (VVD) en Paulus Jansen (SP) bespreken de Tweede Kamerleden de leegstand van kantoren en het concept Casa400.

De Boer versus Jansen over wonen in lege kantoren

Beste Paulus,

Vorige week woensdag was ik op werkbezoek in Amsterdam. Ik heb de Zuidas bekeken en met de gemeente gesproken over studentenhuisvesting. Samen met medewerkers van de gemeente hebben we een bezoek gebracht aan Casa400. Dat is een stichting die een gebouw exploiteert waarin een combinatie is gevonden van verhuur van hotelkamers en studentenkamers. Een hotelkamer kan worden verhuurd als studentenkamer, en andersom.

Dit initiatief is gebaseerd op een initiatief uit de 60'er jaren, waarbij onder andere voormalig partijleider van de VVD Frits Bolkestein nog betrokken was. Van september tot juli werden de kamers (toen in een ander gebouw) verhuurd aan studenten. In de zomermaanden werden de kamers verhuurd als hotelkamers. In de 60'er jaren kende Amsterdam voor beide functies enorme tekorten. Zo werden twee doelgroepen bediend met één gebouw. Zo ook Casa400. Een heel leuk initiatief dat ik op deze site, en ook bij jou Paulus, onder de aandacht wil brengen.

De parallel met de 60'er jaren is dat er nog steeds een tekort is aan studentenkamers in Amsterdam. Met de toenemende individualisering wil ik het breder trekken. We zullen moeten voorzien in een grote behoefte aan woningen voor alleenwonenden. Leegstaande kantoren kunnen voor een deel voorzien in een woonbehoefte tot het omkatten tot kleine, praktische wooneenheden.

Dat is twee vliegen in één klap. De eerste betreft wooneenheden voor jongeren en een toenemend aantal alleenwonenden. Tweede is dat kan worden voorzien in kleine wooneenheden voor werkende mensen in het westelijk deel van het land, die hun woonbasis ergens anders in het land hebben. Ik heb hier op deze site al eens eerder over geschreven. Werken in het westen, en wonen aan de randen waar veel woonkwaliteit is voor een relatief lage prijs.

Gelukkig biedt het nieuwe Bouwbesluit kansen voor het verbouwen van kantoren tot woningen. De huidige bevoegdheid van gemeenten om bij verbouw een ontheffing van het nieuwbouwniveau te geven wordt vervangen door een landelijk uniform verbouwniveau dat lager is dan het nieuwbouwniveau. Dit maakt verbouwen tot woningen goedkoper.

Het nieuwe Bouwbesluit biedt dus kansen! Maar zo snel mogelijk invoeren zeg ik!

Met groet,

Betty

Dag Betty,

Het zou mij een lief ding waard zijn als de enorme leegstand in de kantorensector structureel verlaagd wordt. Een deel van de leegstaande kantoren kan zeker gebruikt worden als studenten/jongerenhuisvesting. Bijna 10 jaar geleden was het belastingkantoor in Rotterdam het eerste succesvolle voorbeeld. De succesfactoren waren de combinatie van een mooi karakteristiek gebouw en de locatie, vlak bij het medisch centrum van de Erasmus Universiteit. Een aantrekkelijke locatie voor studenten dus. De eigenaar -de Rijksoverheid- was ook bereid om het pand tegen een redelijk bedrag over te doen aan een woningcorporatie. Een mooi project.

Je vergist je echter deerlijk -en bevindt je overigens in gezelschap van Kamerlid voor GroenLinks Ineke van Gent!- als je denkt dat met transformatie van leegstaande kantoren naar studentenhuisvesting het probleem kan worden opgelost. 80-90% van de verouderde kantoren staat op locaties die volstrekt onaantrekkelijk zijn voor studenten, dan wel ongeschikt zijn voor een woonbestemming. Die panden zijn veelal wel geschikt te maken voor een andere bestemming, of te herontwikkelen als modern flexkantoor. En 20-30% zal gesloopt moeten worden omdat er geen enkele nuttige toepassing meer voor te bedenken is.

Wat ik mis in je verhaal is: hoe draaien we de kraan dicht, in plaats van alleen te dweilen? Er moet dringend landelijke regie komen op de wildgroei van nieuwbouw in de kantorensector. Jammer dat jouw kabinet op dat punt niet thuis geeft, omdat het zich op het gebied van ruimtelijk beleid laat inspireren door onze zuiderburen.

Groeten,

Paulus Jansen

(bron: nieuws.nvm.nl, 20 juni 2011)

2011/06/20 - Casa400

20 juni 2011
Casa400
Lingotto: het hotel Casa400 heeft de 'HotAm 2011' gewonnen, de Amsterdamse prijs voor spraakmakende hotels in de stad. Het hotel combineert studentenhuisvesting en de verhuur van hotelkamers. Het hotel doet dit overigens al jaren, alleen ze zijn net verhuisd naar nieuwbouw, 100 meter verderop, vandaar nu de prijs. Dit is dus eigenlijk ook geen nieuws dat thuis hoort in deze rubriek over transformatie. Toch hebben we dit bericht geselecteerd, omdat het concept wel kansrijk is bij de transformatie van bestaande bouw. In onderstaande column van Betty de Boer (VVD) en Paulus Jansen (SP) bespreken de Tweede Kamerleden de leegstand van kantoren en het concept Casa400.

De Boer versus Jansen over wonen in lege kantoren
Beste Paulus,
Vorige week woensdag was ik op werkbezoek in Amsterdam. Ik heb de Zuidas bekeken en met de gemeente gesproken over studentenhuisvesting. Samen met medewerkers van de gemeente hebben we een bezoek gebracht aan Casa400. Dat is een stichting die een gebouw exploiteert waarin een combinatie is gevonden van verhuur van hotelkamers en studentenkamers. Een hotelkamer kan worden verhuurd als studentenkamer, en andersom.
Dit initiatief is gebaseerd op een initiatief uit de 60'er jaren, waarbij onder andere voormalig partijleider van de VVD Frits Bolkestein nog betrokken was. Van september tot juli werden de kamers (toen in een ander gebouw) verhuurd aan studenten. In de zomermaanden werden de kamers verhuurd als hotelkamers. In de 60'er jaren kende Amsterdam voor beide functies enorme tekorten. Zo werden twee doelgroepen bediend met één gebouw. Zo ook Casa400. Een heel leuk initiatief dat ik op deze site, en ook bij jou Paulus, onder de aandacht wil brengen.
De parallel met de 60'er jaren is dat er nog steeds een tekort is aan studentenkamers in Amsterdam. Met de toenemende individualisering wil ik het breder trekken. We zullen moeten voorzien in een grote behoefte aan woningen voor alleenwonenden. Leegstaande kantoren kunnen voor een deel voorzien in een woonbehoefte tot het omkatten tot kleine, praktische wooneenheden.
Dat is twee vliegen in één klap. De eerste betreft wooneenheden voor jongeren en een toenemend aantal alleenwonenden. Tweede is dat kan worden voorzien in kleine wooneenheden voor werkende mensen in het westelijk deel van het land, die hun woonbasis ergens anders in het land hebben. Ik heb hier op deze site al eens eerder over geschreven. Werken in het westen, en wonen aan de randen waar veel woonkwaliteit is voor een relatief lage prijs.
Gelukkig biedt het nieuwe Bouwbesluit kansen voor het verbouwen van kantoren tot woningen. De huidige bevoegdheid van gemeenten om bij verbouw een ontheffing van het nieuwbouwniveau te geven wordt vervangen door een landelijk uniform verbouwniveau dat lager is dan het nieuwbouwniveau. Dit maakt verbouwen tot woningen goedkoper.
Het nieuwe Bouwbesluit biedt dus kansen! Maar zo snel mogelijk invoeren zeg ik!
Met groet,
Betty

Dag Betty,
Het zou mij een lief ding waard zijn als de enorme leegstand in de kantorensector structureel verlaagd wordt. Een deel van de leegstaande kantoren kan zeker gebruikt worden als studenten/jongerenhuisvesting. Bijna 10 jaar geleden was het belastingkantoor in Rotterdam het eerste succesvolle voorbeeld. De succesfactoren waren de combinatie van een mooi karakteristiek gebouw en de locatie, vlak bij het medisch centrum van de Erasmus Universiteit. Een aantrekkelijke locatie voor studenten dus. De eigenaar -de Rijksoverheid- was ook bereid om het pand tegen een redelijk bedrag over te doen aan een woningcorporatie. Een mooi project.
Je vergist je echter deerlijk -en bevindt je overigens in gezelschap van Kamerlid voor GroenLinks Ineke van Gent!- als je denkt dat met transformatie van leegstaande kantoren naar studentenhuisvesting het probleem kan worden opgelost. 80-90% van de verouderde kantoren staat op locaties die volstrekt onaantrekkelijk zijn voor studenten, dan wel ongeschikt zijn voor een woonbestemming. Die panden zijn veelal wel geschikt te maken voor een andere bestemming, of te herontwikkelen als modern flexkantoor. En 20-30% zal gesloopt moeten worden omdat er geen enkele nuttige toepassing meer voor te bedenken is.
Wat ik mis in je verhaal is: hoe draaien we de kraan dicht, in plaats van alleen te dweilen? Er moet dringend landelijke regie komen op de wildgroei van nieuwbouw in de kantorensector. Jammer dat jouw kabinet op dat punt niet thuis geeft, omdat het zich op het gebied van ruimtelijk beleid laat inspireren door onze zuiderburen.
Groeten,
Paulus Jansen
(bron: nieuws.nvm.nl, 20 juni 2011)

2011/06/15 - Pakt Amsterdam leegstand aan?

15 juni 2011
Pakt Amsterdam leegstand aan?
Lingotto: Vandaag bracht de gemeente Amsterdam een persbericht uit waarin werd aangekondigd verdere maatregelen te nemen om de leegstand in de stad te verminderen. Wethouder Van Poelgeest laat wel vaker van zich spreken omtrent dit onderwerp. In het persbericht worden een hele hoop onderwerpen aangesneden, zoals erfpachtversoepeling en vrijstellingen, die allemaal zeker een bijdrage kunnen leveren aan versnelde transformatie. Ook wordt een redelijk rooskleurig beeld geschetst, zo zouden voor de meeste grootschalige kantoren al transformatieplannen zijn. Plannen genoeg, maar realisatie blijft nog steeds lastig. De reden? Ook die geeft de wethouder, namelijk de hoge boekwaardes. Helaas heeft hij daar ook nog niet de oplossing voor gevonden…
Klik hier voor het volledige persbericht: http://www.amsterdam.nl/gemeente/college/individuele_pagina's/maarten_van/redactionele/amsterdam-neemt/
(bron: www.amsterdam.nl)

2011/06/08 - Duurzaam herbestemmen kàn

8 juni 2011
'Duurzaam herbestemmen kàn'
Lingotto: bureau Search heeft een mooie publicatie samengesteld over duurzaam herbestemmen genaamd 'Duurzaam herbestemmen kàn'. In het boek staan een aantal interviews met experts, waaronder de Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol, en in het boek worden tevens vijf spraakmakende herontwikkelingsprojecten behandeld. Hoewel Search afgelopen jaren toch vooral is gegroeid daar haar kennisvoorsprong op het gebied van technische duurzaamheid, is deze publicatie breder ingestoken. De moeite waard dus om door te nemen!
Zie voor meer informatie en voor een digitaal exemplaar van het boek:
http://www.duurzaamheid-search.nl/boek-duurzaam-herbestemmen-kan1.html
(bron: www.duurzaamheid-search.nl, 8 juni 2011)

2011/06/01 - Transformatie Hogehilweg Zuidoost

1 juni 2011
Transformatie Hogehilweg Zuidoost
Lingotto: een leuke testcase is gaande op de Hogehilweg in Amsterdam Zuidoost. Dit is een kantorengebied dat gedomineerd wordt door grotendeels leegstaande jaren ´80 spiegel- kantoorgebouwen. Eén van deze gebouwen wordt op dit moment verbouwd en op een verfrissende manier in de markt gezet. De eigenaar heeft de herontwikkeling uitbesteed aan Property Upgrade, een bedrijf dat zich specialiseert in dit soort vraagstukken. De eigenaar toont met deze investering lef, er zijn immers geen andere gebouweigenaren die iets soortgelijks doen. Nu afwachten of dit ondernemerschap wordt beloond door een voortvarende verhuur!
Zie voor meer informatie:
http://www.urbansignature.nl/nl/pioniers/in-drie-maanden-van-leegstand-naar-verhuur
(bron: www.urbansignature.nl, 1 juni 2011)

2011/05/26 - De Jager en Het Nieuwe Werken

26 mei 2011

De Jager en Het Nieuwe Werken

Lingotto: Minister de Jager heeft een interessante en vermakelijke toespraak gehouden over Het Nieuwe Werken. Als oud ICT-ondernemer heeft hij de nodige affiniteit met computers en gadgets, dus hij weet goed wat de mogelijkheden zijn. In zijn toespraak schetst hij hoe de overheid langzaamaan kantoorruimte kan afstoten doordat er simpelweg in de toekomst minder werkplekken per werknemer nodig zijn. Geen slechte timing om deze boodschap juist op dit moment te uiten, gezien de recente berichtgeving dat de rijksoverheid de helft van de kantoren bouwproductie op zich neemt. Slimme zet van de Jager dus! Hieronder de integrale toespraak.

http://www.rijksoverheid.nl/regering/het-kabinet/bewindspersonen/jan-kees-de-jager/toespraken/2011/05/25/het-nieuwe-werken.html

(bron: www.rijksoverheid.nl 25 mei 2011)

2011/05/25 - Adviescommissie Plabeka

25 mei 2011

Adviescommissie Plabeka
Lingotto: wie behoefte heeft aan een duidelijke uiteenzetting van de problematiek rondom onze bestaande bedrijventerreinen en kantoorlocaties moet het advies van de ´Adviescommissie Plabeka´ eens lezen. Plabeka staat voor Platform Bedrijfsterreinen & kantorenlocaties en is in het leven geroepen door de Metropoolregio Amsterdam met als doel een zwaarwegend advies te geven over;

1. de programmering van bedrijventerreinen en kantorenlocaties;

2. de transformatie van kantoren;

3. de herstructurering van bedrijventerreinen;

4. de organisatie en samenwerking met de markt.

Daar is het advies wat ons betreft goed in geslaagd. Het gaat verder dan de meeste beleidsadviezen door de problematiek helder uiteen te zetten en concrete aanbevelingen te doen. Het advies is op 21 april 2011 uitgebracht en is hier te downloaden

2011/05/23 - Transformatie kantoor Molenwerf Amsterdam

23 mei 2011

Transformatie kantoor Molenwerf Amsterdam

Lingotto: afgelopen weekend stond er een interessant artikel in het Parool over de transformatieplannen van Syntrus Achmea van hun kantoor aan de Molenwerf in Amsterdam West. Opvallend is dat hier een belegger aan het woord is die verstand van zaken heeft. Syntrus Achema kiest voor transformatie: "Dat is duur, maar dat is leegstand ook.". Syntrus Achmea is een grote partij die de Nederlandse vastgoedmarkt goed kent. Mede door deze kennis heeft het bedrijf besloten de transformatie door te drukken, ondanks de miljoenen afschrijving, want het weet dat het beter nu door de zure appel moet bijten dan jarenlang aanmodderen. Het voordeel van deze belegger is dat het echt voor de lange termijn investeert waardoor de investering dus ook over lange termijn kan worden terugverdiend. Dit is vaak het probleem bij buitenlandse beleggers van (leegstaande) Nederlandse kantoren, die hebben geen zin in nieuwe investeringen in een vreemd product zoals bijvoorbeeld woningbouw. Het artikel eindigt met een terecht opmerkingen van wethouder Van Poelgeest dat lang niet alle kantoren geschikt zijn voor transformatie naar woningbouw simpelweg omdat de locaties daarvoor niet aantrekkelijk genoeg zijn. Die herontwikkeling laat dus nog wel even op zich wachten.

Klik hier voor het complete artikel uit het Parool van zaterdag 21 mei 2011

2011/05/19 - Hotelschool verhuist naar Rembrandtpark Building

19 mei 2011

Lingotto: een opvallende en beeldbepalende kantoorkolos langs de ring west van Amsterdam heeft na jaren leegstand een nieuwe bestemming gekregen. Geveldelen worden op dit moment van het gebouw gehaald waardoor een bijzonder (casco) aanzicht ontstaat. Dit is nou typisch project die de stad nodig heeft, een project dat laat zien dat de transformatie van een jaren '80 kantoorgebouw (met spiegelglas!) wel degelijk mogelijk is. In dit geval voldoet het gebouw in combinatie met de goed bereikbare locatie voor een transformatie naar hotel en (hotel)onderwijs. We kijken uit naar het eindresultaat!

Hotelschool verhuist naar Rembrandtpark Building

De Hotelschool Den Haag verruilt de twee tijdelijke locaties in Amsterdam voor een permanente vestiging in de laagbouw van het Rembrandtpark Building, pal naast het Ramada Apollo Hotel dat zijn intrek neemt in de hoogbouw. Op 19 mei wordt het huurcontract getekend met Pronam Aurora, dat het Rembrandtpark Building (33.000 m2) herontwikkelt in samenwerking met de huurders. Met beide huurders zijn langjarige huurovereenkomsten afgesloten.

Het gebouw telt drie lagen en heeft een oppervlakte van in totaal 12.273 m2. Hierin komen onderwijslokalen, kantoorruimte, een auditorium, restaurants, 128 studentenkamers, 20 hotelkamers en een dienstwoning. In de zomer van 2012 wordt de gehuurde ruimte praktisch turn-key door Pronam opgeleverd.

De Hotelschool Den Haag werd bij deze transactie bijgestaan door Kwantes en Van Hove vastgoedadviseurs. Pronam liet zich bij de herontwikkeling adviseren door Peak Development.

Na het recente vertrek van de vorige huurder werd in overleg met het stadsdeel een andere bestemming gezocht voor het Rembrandtpark Building. Een haalbaarheidsonderzoek bevestigde de mogelijkheid van een hotel- en onderwijsfunctie. Dit past in het streven van de gemeente Amsterdam om leegstaande kantoorruimte te transformeren naar een andere bestemming.

(bron: Vastgoedmarkt 19 mei 2011)